Hürmüz Boğazı'nın kapalı olması nedeniyle Körfez ülkeleri petrol ihracatı yapamıyor. Ancak İran, petrol gelirlerini rekor seviyelere çıkarmayı başardı. Peki, İran ablukaya rağmen nasıl petrol ihracatı gerçekleştirdi? Detaylar haberimizde...
İran, petrol ihracatı için eski tankerleri kullanıyor. Yolda bayrak değiştirip, yük başka tankerlere aktarılıyor. Bu yöntemle ateşkes ve çatışma döneminde toplam 18 milyar dolarlık petrol satışı yapıldı.
Peki, yaptırımlara ve son dönemdeki ablukaya rağmen İran bu kadar ihracatı nasıl gerçekleştirdi? Bu sistemin merkezinde depolama tekniği yer alıyor. İran, petrolü karadaki depolama tesislerine veya nihai alıcıya hemen pompalamak yerine denizde tankerlerde tutmayı tercih ediyor.
Haziran 2025'te uluslararası medyada yayınlanan bir raporda, iki gemi takip şirketi İran'ın bu stokun bir kısmını doğuya, daha yakın bir yere taşıdığını ve tahmini 40 milyon varilin 34 gemiye dağıtıldığını belirtti. Bu mekanizma, bazı varillerin doğrudan piyasaya girmediğini, uygun bir satış penceresi ortaya çıkana veya nakliye koşulları iyileşene kadar denizde bekletildiğini gösteriyor.
Savaşın yoğunlaşmasıyla İran petrolünün hacmi de arttı. İran'ın petrol stoğunun 2026 yılında 166 milyon varile ulaşacağı ifade ediliyor. Sıvılaştırma kapasitesi düşük olduğu için İran, denizi geçici bir depolama alanı olarak kullanıyor. Ayrıca Tahran, petrol sevkiyatı için deniz taşımacılığının olağan standartlarının dışında faaliyet gösteren bir "gölge tanker filosuna" güveniyor. İngiliz medyasında yer alan haberlere göre, bu filo daha eski veya gizlenmiş tankerlerden oluşuyor. Gölge filo, varış rotasını gizlemek için izleme cihazlarını kapatma, bayrak değiştirme ve gemiler arası yük transferi gibi taktikler izliyor. Bu transfer, Çin'deki komisyoncular üzerinden alıcılara ulaşmasıyla tamamlanıyor. Çin, önce İran'dan ucuz petrol alıyor, ardından da izini kaybettirip piyasaya sürüyor.
İran Petrol Bakanı Muhsin Paknejad'a göre, İran ateşkes sırasında 11,5 milyar dolar, çatışma döneminde ise 6,5 milyar dolar değerinde petrol sattı. Bu da yıllık bütçede öngörülen petrol gelirlerinin yüzde 60'ından fazlasını sağladı.
