90 ülkeden elde edilen verileri analiz eden bilim insanları, majör depresyonun en sık doğumdan iki hafta sonra görüldüğünü ortaya koydu. Klinik Psikolog Aleyna Damla Özcan, doğum sonrası depresyon yaşayan kadınların yalnızca küçük bir kısmının psikolojik yardım aldığını belirterek, toplumsal normların kadınların destek almasının önünde engel olabileceğini ifade etti.
Queensland Üniversitesi tarafından gerçekleştirilen bir araştırma, majör depresyonun gebelik sırasında ve sonrasında dalgalanmalar gösterdiğini; ancak en yüksek yaygınlık oranına doğumdan 2 hafta sonra ulaştığını ortaya koydu.
SON YILLARIN EN KAPSAMLI ARAŞTIRMASI
Araştırmacılar, 90 ülkeyi kapsayan ve 2 milyondan fazla kadın ile kız çocuğundan toplanan 780 çalışmanın verilerini kullandılar.
Halk Sağlığı Okulu'ndan Doçent Alize Ferrari, "Küresel olarak majör depresyon, genel nüfustaki kadın ve kız çocuklarının yaklaşık yüzde 4.3'ünü etkiliyor; ancak bu oranın gebelik süresince yüzde 6.2, doğumdan sonraki 12 aylık süreçte ise yüzde 6.8 olduğunu tespit ettik" dedi.
Son yılların en kapsamlı meta-analiz çalışmalarından birini değerlendiren Klinik Psikolog Aleyna Damla Özcan, doğum sonrası depresyonun (postpartum depresyon) yaygınlığına, tetikleyici faktörlere ve anne-bebek ilişkisi üzerindeki kritik etkilerine dikkat çekti.
HER 6-7 KADINDAN BİRİ DOĞUM SONRASI DEPRESYON YAŞIYOR
Hamilelik boyunca yüksek seyreden östrojen ve progesteron hormonlarının doğumdan sonraki 24-72 saat içinde hızla düşmesinin kadını ruhsal hastalıklara açık hale getirdiğini belirten Klinik Psikolog Özcan, "Yeni bir kimliğe adapte olma süreci, uykusuzluk ve hormon seviyelerindeki ani düşüşler ruhsal dayanıklılığı zorluyor. Özellikle gebelik öncesinde var olan ve tedavi edilmemiş ruhsal sorunlar, doğum sonrasında daha ağır tablolara dönüşebiliyor. Araştırmalar, dünya genelinde her 6-7 kadından birinin doğum sonrası depresyon yaşadığını gösteriyor."
Doğum sonrası hüznün (baby blues) genellikle birkaç hafta içinde kendiliğinden geçebilen hafif bir tablo olduğunu belirten Özcan, depresyonun ise yaşam kalitesini ciddi düzeyde düşüren, profesyonel destek gerektiren şiddetli belirtilerle seyrettiğini vurguladı.
Sürekli ağlama hali, keyifsizlik, eskiden zevk alınan aktivitelerden kopma ve uyku bozuklukları gibi belirtilerin iki haftadan uzun sürmesi durumunda mutlaka uzmana başvurulması gerektiğini ifade etti.
ANNE VE BEBEK ARASINDAKİ GÜVENLİ BAĞLANMA SÜRECİ OLUMSUZ ETKİLENEBİLİR
Doğum sonrası depresyonun anne ve bebek arasındaki güvenli bağlanma sürecini olumsuz etkileyebileceğini belirten Özcan, doğum sonrası depresyon yaşayan kadınların çoğunluğunun psikolojik yardım almadığını söyledi.
Toplumdaki kusursuz anne beklentileri ve ilaç kullanımına dair önyargılar, kadınların yardım aramasının önünde büyük bir engel oluşturuyor.
Klinik Psikolog Aleyna Damla Özcan, hastanelerde psikolog ve psikiyatrist eşliğinde yürütülen protokollerde, öncelikli hedefin doğrudan çözüm bulmaktan ziyade kadını anlamak ve bilişsel çarpıtmaları işlevsel düşüncelerle değiştirmek olduğunu ifade etti.
"Kadının Ruhsal Sağlığına Derin Bir Yolculuk" adlı kitabın da yazarı olan Klinik Psikolog Aleyna Damla Özcan, anne adaylarına ve yeni annelere de tavsiyelerde bulundu.
"Mükemmeliyetçilikten kaçının" uyarısında bulunan Özcan, "Mükemmel annelik bir yanılsamadır; önemli olan yeterince iyi anne olabilmektir. Gerekirse destek isteyin. Eşinizden, yakın çevrenizden net, somut taleplerle (örneğin; benim 2 saat uykuya ihtiyacım var, bebeğe bakar mısın?) destek sistemi oluşturulmalı. Öte yandan sosyal medya tuzaklarına dikkat edin. Sosyal medyada paylaşılan idealize edilmiş annelik portrelerinin gerçekliği yansıtmadığını unutarak kıyaslamadan kaçının" ifadelerini kullandı.
