Sosyal medyaya yönelik yapılan bir araştırma, TikTok, Instagram Reels ve YouTube Shorts gibi platformlarda geçirilen zamanın beyin sağlığını olumsuz etkileyebileceğini ortaya koydu. 98 bin 299 katılımcının verilerinin analizine dayanan bulgular, kısa videoların yoğun tüketiminin dikkat süresini kısalttığını ve stres ile anksiyete seviyelerini artırdığını gösteriyor.
Avustralya merkezli Griffith Üniversitesi'nden bilim insanları tarafından gerçekleştirilen "Beslemeler, Duygular ve Odaklanma: Kısa Video Kullanımının Bilişsel ve Ruh Sağlığı İlişkilerini İnceleyen Sistematik Bir İnceleme ve Meta-Analiz" başlıklı çalışma, Amerikan Psikoloji Derneği bülteninde yayımlandı.
Kısa videoları sık tüketiyorsanız dikkat!
Yoğun kısa video tüketiminin bilişsel becerileri zayıflattığına dikkat çeken makalede şu detaylar yer aldı:
* Olumsuz ilişki, özellikle dikkat süresi ve dürtüleri kontrol etme yeteneği olan engelleyici kontrol alanlarında zirveye ulaşıyor. Bu durum, kısa videoları sık tüketen kişilerin uzun soluklu okuma, problem çözme veya derin öğrenme gibi çaba gerektiren görevlere odaklanmada zorluk yaşadığını gösteriyor.
Sürekli hızlı tempolu içeriğe maruz kalmak beyni daha yavaş görevlere karşı duyarsızlaştırıyor
* Araştırmacılar, bu bilişsel gerilemeyi alışkanlık (habituation) ve duyarlılık (sensitization) adı verilen iki mekanizma ile açıklıyor. Sürekli hızlı tempolu içeriğe maruz kalmak, beyni daha yavaş ve yorucu görevlere karşı duyarsızlaştırırken (alışkanlık), algoritmalar tarafından sunulan anlık, öngörülemez ödüller ise anlık tatmin arayışını pekiştiriyor ve dürtüsel etkileşim kalıplarını güçlendiriyor (duyarlılık).
* Artan kısa video kullanımı, genel olarak daha zayıf ruh sağlığı ile ilişkilendiriliyor. Bu olumsuz ilişki, özellikle stres ve anksiyete semptomlarında belirginleşiyor.
* Uzmanlar, kısa videoların beynin dopamin ödül sistemini aşırı uyararak kullanıcıların platformdan kopmasını zorlaştırdığını ifade ediyor. Bu sürekli etkileşim döngüsü, bazı kullanıcıların çevrimdışı ortamlarda duygularını düzenlemede zorluk yaşamasına ve gerçek dünya etkileşimlerini pasif dijital etkileşimlerle değiştirerek yalnızlık hissinin artmasına yol açabiliyor.
* Gençlerin günde ortalama 6,5 saat çevrimiçi olduğunu gösteren araştırmada, katılımcıların yüzde 74'ü Asya'da, yüzde 11'i Kuzey Amerika'da, yüzde 11'i Avrupa'da, yüzde 3'ü Afrika'da ve yüzde 1'i Orta Amerika'da yaşıyor.
Araştırmacılar, bulguların platform tasarımcıları, halk sağlığı yetkilileri ve eğitimciler için kritik bilgiler sunduğunu belirtiyor. Kısa videoların günlük yaşamdaki baskın rolü göz önüne alındığında;
- Dengeli Kullanımı Teşvik Etmek için araştırmaya dayalı yaklaşımların geliştirilmesine,
- Özellikle bilişsel sağlık ve fiziksel sağlık gibi az çalışılmış alanların gelecekteki araştırmalara öncelik verilmesine,
- Kullanıcıların dikkat kapasitelerini ve ruh sağlıklarını koruyacak şekilde platformlarla daha sağlıklı etkileşim kurmalarına rehberlik edilmesinin önemine vurgu yapılıyor.
Motosikletli saldırgan, baba-oğlu öldürdü
Manisa'nın Şehzadeler ilçesinde, kendisini takip eden başka bir motosikletlinin silahlı saldırısına uğrayan motosiklet sürücüsü Çetin Kıtıllı (43) ve arkasındaki oğlu Ayaz Kıtıllı (17) hayatını kaybetti. Polis, kaçan şüphelinin yakalanması için çalışma başlattı.
