İspanya'nın Ceuta kentinde yaşanan göç krizi, Avrupa'nın dış sınırlarını koruma kapasitesinin yanı sıra Schengen bölgesindeki serbest dolaşımın geleceğini de sorgulatmaya başladı.
İtalya, yaklaşık 50 bin düzensiz göçmenin Ceuta'ya girişinin ardından, İspanya ile Schengen uygulamasını geçici olarak askıya alacağını ve hava ile deniz yoluyla gelenlere yönelik sınır kontrollerini yeniden başlatacağını duyurdu. Bu durum, Avrupa'nın turizm sezonuna dair endişeleri artırdı.
FRANSA VE PORTEKİZ'DE ÖNLEMLER ARTIRILDI
Fransa, İspanya sınırındaki kontrolleri sıkılaştırırken, Portekiz de güney sınırındaki güvenlik önlemlerini artırdı. Bu gelişmeler, Avrupa Birliği'nin sınır güvenliği ile serbest dolaşım arasında nasıl bir denge kuracağı sorusunu yeniden gündeme getirdi.
İtalyan yetkililer, kontrollerin seçici olacağını ve özellikle Avrupa Birliği vatandaşı olmayan yolcuları hedef alacağını belirtse de, bu kararın turizm sezonu üzerindeki etkisi büyük bir endişe kaynağı olarak değerlendiriliyor. Avrupa turizmi, özellikle çok sayıda ülkeyi kapsayan seyahat rotalarına dayanıyor.
SCHENGEN ANLAŞMASI VE TURİZM
Schengen Anlaşması, yalnızca sınır kontrollerini kaldıran bir düzenleme olmanın ötesinde, Avrupa'nın küresel turizmdeki en önemli pazarlama unsurlarından biri olarak öne çıkıyor. Bu sistem sayesinde turistler, sınır kapılarında tekrar kontrol edilmeden birçok şehir ve ülke arasında rahatça seyahat edebiliyor. Özellikle Körfez ülkeleri, Asya ve Amerika'dan gelen ziyaretçiler için çok duraklı Avrupa turları büyük önem taşıyor.
Eurostat verilerine göre, Avrupa Birliği içinde hava yoluyla seyahat eden yolcu sayısının 2025 yılında yüzde 4,9 artarak 1,093 milyara ulaşması bekleniyor. Aynı yılın son çeyreğinde AB havalimanları 255 milyon yolcuya hizmet verirken, 27 üye ülkeden 26'sında yolcu sayısının arttığı kaydedildi.
2025 yılında 272,1 milyon hava yolcusuyla İspanya ilk sırada yer alırken, Almanya 207,2 milyon, İtalya ise 193,3 milyon yolcu ağırladı. Bu durum, krizde adı geçen ülkelerin Avrupa'nın en büyük turizm pazarları olduğunu gösteriyor.
PSİKOLOJİK ETKİLER
Uzmanlar, Schengen tartışmasının yaz sezonunun en yoğun döneminde gündeme gelmesinin psikolojik etkisinin pratik etkisinden daha fazla olduğunu belirtiyor. Körfez ülkeleri ve uzak pazarlardan gelen turistler, genellikle tek bir Avrupa ülkesinin ötesinde, Fransa, İtalya, İspanya, İsviçre ve Avusturya gibi birçok destinasyonu kapsayan seyahat programları hazırlıyor. Bu nedenle sınır kontrollerinin sıkılaştırılacağı yönündeki haberler, bazı turistlerin güvenini olumsuz etkileyebilir.
Öte yandan, şu ana kadar otel fiyatlarında veya rezervasyon taleplerinde doğrudan bir düşüş gözlemlenmediği, yüksek konaklama fiyatlarının sezonun güçlü seyrettiğini gösterdiği ifade ediliyor.
KARAYOLU TURİZMİ EN FAZLA ETKİLENEBİLİR
Uzmanlar, Schengen'e üye 29 ülke arasında kolay ulaşımın Avrupa'nın en büyük turizm avantajlarından biri olduğunu vurguluyor. Uzun süreli sınır kontrollerinin en çok kara yolu turizmini etkilemesi bekleniyor. Otobüsler ve özel araçlarla yapılan sınır geçişlerinin uzaması, çok duraklı turları zorlaştırabilir. Ancak oteller ve kruvaziyer turizmi üzerindeki etkinin, rezervasyonlarda ciddi bir düşüş yaşanmadığı sürece sınırlı kalacağı düşünülüyor.
Ekonomist Kamil es-Sari, birçok turist için güvenlik hissinin sınır geçiş hızından daha önemli olabileceğini ifade etti.
UZUN KUYRUKLAR RİSK TAŞIYOR
Dünya Seyahat ve Turizm Konseyi'nin (WTTC) araştırmasına göre, Schengen sınırlarında bekleme sürelerinin düzenli olarak 3-4 saate ulaşması halinde Avrupa, 41 milyon turistik ziyareti ve yaklaşık 45,4 milyar dolarlık turizm harcamasını riske atabilir. Araştırmaya katılanların yüzde 33'ü, uzun sınır kuyruklarının kalıcı hale gelmesi durumunda Avrupa'yı ziyaret etme isteğinin azalacağını belirtirken, yüzde 65'i yeni Avrupa giriş-çıkış sistemini desteklediğini ifade etti.
GEÇİCİ Mİ KALICI MI?
AB ülkeleri, daha önce 2015 göç krizi, terör saldırıları ve Covid-19 salgını sırasında iç sınır kontrollerini geçici olarak yeniden uygulamıştı. Uzmanlar, mevcut önlemlerin geçici kalması halinde ekonomik etkilerin sınırlı olacağını, ancak uygulamaların uzaması veya başka ülkelere yayılması durumunda tur operatörlerinin seyahat programlarını yeniden düzenleyebileceğini ve talebin bir kısmının alternatif destinasyonlara kayabileceğini belirtiyor. Ayrıca, biyometrik pasaportlar, akıllı sınır kapıları ve yapay zeka destekli kontrol sistemlerinin güvenliği artırırken yolcu akışını hızlandırabilecek kalıcı çözümler arasında yer aldığı ifade ediliyor.
