KENAN GÜRBÜZ Muğla - Ege ve Akdeniz bölgelerinde günlerdir devam eden orman yangınlarıyla mücadele aralıksız sürüyor. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, son 3 günde meydana gelen yangınlarla ilgili olarak, “Ülkemiz genelinde 138’i orman dışı olmak üzere toplam 218 yangına müdahale edildi. Bunların 213’ü tamamen kontrol altına alındı. Halen Balıkesir Gömeç, Antalya Alanya ve Mersin Gülnar başta olmak üzere 5 noktada çalışmalar devam ediyor” bilgisini paylaştı.
Balıkesir’in Gömeç’ten Ayvalık’a sıçrayan orman yangınına hem havadan hem de karadan müdahale sürüyor. Yangına 5 uçak, 6 helikopter, 57 arazöz ile çok sayıda iş makinesi, itfaiye aracı ve toplam 850 personel ile 55 orman gönüllüsü katılıyor. Ayvalık’ın Hacıveliler, Tıfıllar ve Bağyüzü mahalleleri tedbir amacıyla tahliye edildi. Yangında alevlerin arasında kalan İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne ait bir su tankeri yanarken, 2 itfaiye eri, 1 orman personeli ve 1 vatandaş olmak üzere toplam 4 kişi yaralandı.
65 bağımsız bölüm hasar gördü
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Antalya Kumluca, Muğla Seydikemer ve Balıkesir Gömeç’teki orman yangınları nedeniyle 65 bağımsız bölümün ağır hasar aldığını açıkladı. Kurum’un paylaştığı verilere göre hasarın 20’si Kumluca, 39’u Seydikemer, 6’sı ise Gömeç’te meydana geldi.
Yangın tekrar alevlendi
Muğla Fethiye Yeşilüzümlü Mahallesi yakınlarındaki ormanda çıkan yangına 10 helikopter, 3 uçak, 31 arazöz, 12 su tankeri, 2 dozer ve 210 personelle müdahale ediliyor. Gün içinde kontrol altına alınan yangın, kısa süre sonra aynı bölgede yeniden başladı. İlk belirlemelere göre Seydikemer’de orman ve tarım alanı olmak üzere 5 bin hektardan fazla, Fethiye’de ise yaklaşık 200 hektar ormanlık alan zarar gördü.
Seydikemer’deki orman yangınına karşı verilen zorlu mücadele, yangın söndürme işçilerinin kaskına takılı aksiyon kamerasıyla saniye saniye kaydedildi. Yoğun duman, kavurucu sıcaklık ve sürekli yön değiştiren alevlerin arasında çalışan ekiplerin büyük özverisi dikkat çekiyor.
Üç kişi tutuklandı
■ Balıkesir Gömeç’te başlayıp Ayvalık’a sıçrayan yangında 1000 hektardan fazla alan etkilendi. Yangının, 2 kişinin bahçede yaptığı kaynak sırasında çıkan kıvılcımdan başladığı belirlendi. Gözaltına alınan O.G. ve M.Y. tutuklandı.
■ Muğla Valisi İdris Akbıyık, “Dalaman yangını sabotajını yapan kişi tutuklandı” açıklamasında bulundu.
■ Şiddetli rüzgâr nedeniyle alevlerin arasında kalan su tankerinin turbosu patladı. Balıkesir Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanı Nazım Ergelen ile İHA Muhabiri Murat Aydoğan ikinci derece yanıklarla yaralandı. Bir orman işçisi de dumandan etkilendi.
■ Tarım ve Orman Bakanlığı, Çanakkale, Balıkesir, İzmir, Manisa, Aydın, Muğla, Antalya, Mersin ve Adana’dan sinyal veren tüm cep telefonu kullanıcılarına uyarı mesajı gönderdi.
Rüzgâr ve sarp arazi etkili oluyor
Aydın Çine’de önceki gün çıkan orman yangını dün de devam etti. Günün ilk ışıklarıyla havadan müdahale yeniden başladı. Yoğun duman nedeniyle zaman zaman hava araçlarının sayısı azaltılıyor. Kavşit Mahallesi yakınlarında termal kamerayla ölçülen sıcaklık 441 dereceyi buldu. Bazı bölgelerde tahliye edilen hayvanlar güvenli alanlara alındı. Aydın Valisi Osman Varol, “Üç yerleşim yerimizi boşalttık, tahliye ettik. 550 vatandaşımızı güvenli alanlara aldık. Ancak arkadaşlarımız fedakârca çalışarak buralara da yangının erişmesine ve zarar vermesine müsaade etmedi” dedi.
Yangın söndürme gücünü artıran yöntemler
Yangın Ekolojisi Uzmanı Prof. Dr. Tuncay Neyişçi, orman yangınlarında kullanılan köpük ve yangın geciktirici kimyasalların, doğru uygulandığında suyun söndürme gücünü önemli ölçüde artırdığını belirtti. Köpüklerin suya düşük oranlarda karıştırıldığını ifade eden Neyişçi, bu sayede suyun bitki yüzeyine daha iyi tutunduğunu, daha uzun süre kaldığını ve yanmayı geciktirdiğini söyledi. Köpüklerin yalnızca alevlere değil, yangının ilerlemesinin beklendiği henüz yanmamış alanlara uygulanmasının daha etkili sonuç verdiğini dile getiren Neyişçi, “Bitki örtüsü üzerinde koruyucu bir tabaka oluşuyor” dedi. Havadan bırakılan suyun büyük bölümünün yüksekten atıldığı için ince damlacıklara ayrıldığını kaydeden Neyişçi, bu damlaların bir kısmının yere ulaşmadan buharlaştığını belirtti. Neyişçi, “Yangın havuzlarından alınan suya kil karıştırılması, suyun daha büyük damlacıklar halinde bitkiye ulaşmasını ve yüzeye daha iyi tutunmasını sağlayabilir. Böylece hem söndürme etkinliği artar hem de çevresel etki en aza iner” dedi.
Alevlerin kaderini rüzgâr belirliyor
Meteoroloji Danışmanı Prof. Dr. Orhan Şen, Akdeniz’de fön etkisinin sona ermesiyle yangın riskinin azaldığını ancak Kuzey Ege ve Marmara’da kuvvetli rüzgâr nedeniyle tehlikenin pazar gününe kadar süreceğini ifade etti. Antalya’da nem oranının yüzde 30-35 seviyesine yükseldiğini, sıcaklığın ise 42 dereceden 33-34 dereceye gerilediğini belirten Şen, “Akdeniz’de yangın riski azaldı. Ancak önümüzdeki hafta sıcaklık ve kuraklık yeniden etkili olacak” dedi. Şen, özellikle Balıkesir çevresinde yangın riskinin sürdüğünü vurguladı. Yangın değerlendirmesinde nemden çok rüzgârın belirleyici olduğuna dikkat çeken Şen, “Yangın çıkan yerde neme bakmaya gerek yok. Esas belirleyici rüzgârdır” dedi.
İklim krizi Avrupa’yı etkiliyor
World Weather Attribution (WWA) analizine göre, iklim değişikliği Fransa’da yangınlara neden olan aşırı hava koşullarının görülme riskini en az 2, İspanya’da ise 20 kat artırdı. Bu şiddetteki hava olayları mevcut iklim koşullarında Fransa’da 20 yılda bir, İspanya’da ise 6 yılda bir yaşanabiliyor. Önümüzdeki günlerde etkisini sürdürecek yüksek sıcaklıkların da yangın riskini artıracağı uyarısı yapıldı. Ayrıca İngiltere’nin Suffolk bölgesinde çıkan orman yangını yaklaşık 210 futbol sahası büyüklüğündeki bir alana yayıldı. Yaklaşık 200 karavan tahliye edilirken, alevlerin Sizewell Nükleer Santrali’ne 4 kilometre kadar yaklaştığı bildirildi.
